บาร์โค้ดสองมิติ หรือรหัสคิวอาร์ (QR Code)

 บาร์โค้ดสองมิติ หรือรหัสคิวอาร์ (QR Code)

เทคโนโลยี Barcode เข้ามาช่วยอำนวยความสะดวกในด้านต่างๆ อาทิ ด้านการค้า โดยนำ Barcode มาติดกับตัวสินค้าผลิตภัณฑ์ต่างๆ  เพื่อใช้ในการจัดเก็บชื่อ รหัส และราคาของสินค้า หรือทางด้านการจัดการสต๊อกสินค้า ช่วยในการตรวจสอบจำนวนสินค้าคงเหลือได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ ทั้งนี้การนำ Barcode มาใช้อย่างแพร่หลายและเป็นที่นิยมกันมาก แต่ทว่า คุณสมบัติที่มีอยู่ของ Barcode แบบ 1 มิตินั้น ยังไม่รองรับความต้องการของผู้ใช้งานได้มากเท่าที่ควร เช่น การบรรจุข้อมูลได้น้อย และการใช้ฐานข้อมูลในการจัดเก็บ เป็นต้น ดังนั้นจึงทำให้มีการพัฒนา Barcode 2 มิติขึ้นมา ซึ่งหนึ่งใน Barcode 2 มิติก็คือ QR Code นั่นเอง

Barcode 2 มิติ(2 Dimension Barcode)

สำหรับ Barcode 2 มิติ เป็นเทคโนโลยีที่พัฒนาเพิ่มเติมจาก Barcode 1 มิติ โดยออกแบบให้บรรจุได้ทั้งในแนวตั้งและแนวนอน ทำให้สามารถบรรจุข้อมูลมากได้ประมาณ 4,000 ตัวอักษร หรือประมาณ 200 เท่าของ Barcode 1 มิติ ในพื้นที่เท่ากันหรือเล็กกว่า ข้อมูลที่บรรจุสามารถใช้ภาษาอื่นนอกจากภาษาอังกฤษได้ เช่น ภาษาญี่ปุ่น จีน หรือ เกาหลี เป็นต้น และ Barcode 2 มิติ สามารถถอดรหัสได้ แม้ภาพ Barcode บางส่วนมีการเสียหาย อุปกรณ์ที่ใช้อ่านและถอดรหัส Barcode 2 มิติ มีตั้งแต่เครื่องอ่านเหมือนที่ 7-ELEVEN ใช้ ไปจนถึงโทรศัพท์มือถือซึ่งติดตั้งโปรแกรมถอดรหัสไว้(สำหรับ Windows Phone แค่กดที่ปุ่มแว่นขยายและปุ่มดวงตา ตามลำดับ ก็สแกน Barcode 2 มิติได้แล้วครับ) ในส่วนลักษณะของ Barcode 2 มิติ มีอยู่อย่างมากมายตามชนิดของ Barcode มันไม่ใช่แค่ QR code นะครับ แต่ยังมีรูปแบบอื่นๆ อยู่มากมาย เช่น วงกลม สี่เหลี่ยมจัตุรัส หรือสี่เหลี่ยมผืนผ้าคล้ายกับ Barcode 1 มิติ ดังตัวอย่าง Barcode 2 มิติ ได้แก่ PD417, MaxiCode, Data Matrix, และ QR Code

Barcode 2 มิติ สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท

1. Barcode แบบสแต็ก (Stacked Barcode)

Barcode แบบสแต็กมีลักษณะคล้ายกับการนำ Barcode 1 มิติมาวางซ้อนกันหลายแถว มีการทำงานโดยอ่านภาพถ่าย Barcode แล้วปรับความกว้างของBarcode ก่อนทำการถอดรหัส ซึ่งการปรับความกว้างนี้ทำให้สามารถถอดรหัสจากภาพที่เสียหายบางส่วนได้ โดยส่วนที่เสียหายนั้นต้องไม่เสียหายเกินขีดจำกัดหนึ่งที่กำหนดไว้ การอ่าน Barcode แบบสแต็กสามารถอ่านได้ทิศทางเดียว เช่น อ่านจากทางซ้ายไปขวาหรือทางขวาไปซ้าย และอ่านจากด้านบนลงล่างหรือจากด้านล่างขึ้นบน เป็นต้น

ตัวอย่าง Barcode แบบสแต๊ก ก็คือ PDF417 (Portable Data File) ซึ่งเป็น Barcode 2 มิติแบบสแต็ก ที่พัฒนาขึ้นในปี 2535 โดยบริษัท Symbol Technologies ประเทศสหรัฐอเมริกาBarcodeแบบ PDF417 สอดคล้องกับมาตรฐาน ISO/IEC 15438 และ AIM USS-PDF417 ลักษณะ Barcode เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีส่วนแทนรหัสข้อมูลหรือที่เรียกว่าโมดูลข้อมูล (Data Module) เป็นแถบสีดำและสีขาวเรียงตัวกันหลายๆ แถว แถวแนวตั้งและแนวนอน (รูปที่ 3)ซึ่งประกอบด้วย 3 ถึง 90 แถว และ 1 ถึง 30 คอลัมน์ สามารถบรรจุข้อมูลได้มากที่สุด 2,710 ตัวเลข 1,850 ตัวอักษร 1,018 ไบนารี หรือคันจิ 554 ตัวอักษร คำว่า PDF ย่อมาจาก Portable Data File และประกอบไปด้วย 4 แถบ และ 4 ช่องว่างใน 17 โมดูล จึงทำให้ได้หมายเลข 417 เครื่องอ่าน Barcode จะสามารถอ่านได้ในทิศทางเดียว เช่น อ่านจากทางซ้ายไปขวาหรือทางขวาไปซ้าย และอ่านจากด้านบนลงล่างหรือจากด้านล่างขึ้นบน เป็นต้นโดยส่วนใหญ่ Barcode แบบ PDF417 จะนำไปใช้กับงานที่ต้องการความละเอียด และถูกต้องมากเป็นพิเศษ

ลักษณะของBarcode PDF417

• Quiet Zone เป็นบริเวณว่างเปล่า ไม่มีการพิมพ์ข้อความใดๆ อยู่โดยรอบBarcode ใช้เป็นส่วนกำหนดขอบเขตของ Barcode ในการอ่านและถอดรหัส
• Start pattern ใช้เป็นตัวกำหนดตำแหน่งเริ่มต้นการอ่านค่าของข้อมูล Barcode
• Stop pattern ใช้เป็นตัวกำหนดตำแหน่งสิ้นสุดการอ่านของข้อมูล Barcode
•  Left indicator และ Right indicator เป็นส่วนถัดเข้ามาจาก Start pattern ทำหน้าที่เก็บข้อมูล และ Stop pattern ทำหน้าที่เก็บข้อมูลเกี่ยวกับจำนวนแถว จำนวนคอลัมน์ และขีดจำกัดความเสียหายของข้อมูลที่ยังทำให้ถอดรหัส Barcode ได้
•  Data Region เป็นส่วนข้อมูลมีบรรจุใน Barcode

2. Barcode แบบเมตริกซ์ (Matrix Barcode)

สำหรับ Barcode แบบเมตริกซ์มีลักษณะหลากหลายและมีความเป็นสองมิติมากกว่า Barcode แบบสต็กที่เหมือนนำ Barcode 1 มิติไปซ้อนกัน ลักษณะเด่นของ Barcode แบบเมตริกซ์ คือ มีรูปแบบค้นหา (Finder Pattern) ทำหน้าที่เป็นตัวอ้างอิงตำแหน่งในการอ่านและถอดรหัสข้อมูล ช่วยให้อ่านข้อมูลได้รวดเร็วและสามารถอ่าน Barcode ได้แม้ Barcode เอียง หมุน หรือกลับหัว

MaxiCode เป็น Barcode 2 มิติแบบเมตริกซ์  ซึ่งพัฒนาโดยบริษัท Oniplanar และนำไปใช้โดยบริษัทขนส่ง UPS (United Parcel Service) ประเทศสหรัฐอเมริกาในปี 2530 โดย MaxiCode สอดคล้องกับมาตรฐาน ISO/IEC 16023 และ ANSI/AIM BC10-ISS-MaxiCode ลักษณะ Barcode เป็นรูปสี่เหลี่ยมขนาด 1.11 x 1.054 นิ้ว ส่วนแทนรหัสข้อมูลมีลักษณะเป็นรูปหกเหลี่ยมทั้งหมด 866 โมดูล เรียงตัวกันใน 33 แถวรอบรูปแบบค้นหา ซึ่งรูปแบบค้นหาของ MaxiCode มีลักษณะเป็นวงกลมซ้อนกันสามวงอยู่กลาง Barcode ดังรูปที่ 5 MaxiCode สามารถบรรจุข้อมูลได้ 138 ตัวเลขหรือ 93 ตัวอักษร Barcode ชนิดนี้ถูกออกแบบให้สามารถอ่านได้อย่างรวดเร็ว จึงนำไปประยุกต์ใช้กับงานที่ต้องการความเร็วในการอ่านสูงเป็นส่วนใหญ่

การใช้งาน QR Code

คิวอาร์โค้ด (QR Code) หรือ เรียกว่าบาร์โค้ด 2 มิติ คือรหัสชนิดหนึ่งซึ่งสามารถเก็บข้อมูลได้ มีลักษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมขาวดำ นิยมใช้เก็บข้อมูลสินค้า เช่น ชื่อสินค้า ราคาสินค้า เบอร์โทรศัพท์ติดต่อ และชื่อเว็บไซต์

คิวอาร์โค้ด เป็นการพัฒนามาจาก บาร์โค้ด ถูกคิดค้นขึ้นในปี ค.ศ. 1994 โดยบริษัทสัญชาติญี่ปุ่น ที่ชื่อ เดนโซ และได้จดทะเบียนลิขสิทธิ์ชื่อ “QR Code” ไปแล้วทั้งในญี่ปุ่น และทั่วโลก อักษรย่อ “QR” ย่อมาจาก Quick Response หรือการตอบสนองที่รวดเร็ว ซึ่งเป็นคำนิยามจากผู้คิดค้นที่พัฒนาให้คิวอาร์โค้ดสามารถถูกอ่านได้อย่างรวดเร็ว การอ่าน คิวอาร์โค้ด นิยมใช้กับโทรศัพท์มือถือ รุ่นที่มีกล้องถ่ายภาพ และสามารถติดตั้งซอฟแวร์เพิ่มเติมได้

คิวอาร์โค้ด สามารถบันทึกตัวเลขอารบิกอย่างเดียวได้สูงสุด 7,089 ตัว บันทึกตัวอักษรอังกฤษผสมเลขอารบิกได้สูงสุด 4,296 ตัว บันทึกข้อมูลเลขฐานสองขนาด 8 บิต ได้สูงสุด 2,953 ไบต์ และบันทึกตัวอักษรภาษาญี่ปุ่น (อักษรคันจิหรือคะนะ) ได้สูงสุด 1,817 ตัวอักษร

QR Code (Quick Response) หรือบาร์โค้ด 2 มิติ คือรหัสชนิดหนึ่งซึ่งสามารถเก็บข้อมูลต่างๆ เช่น ข้อมูลสินค้า ข้อความ เบอร์โทรศัพท์ ที่อยู่เว็บไซต์ อีเมล์ ... เป็นการพัฒนามาจาก บาร์โค้ด โดยบริษัทเดนโซ-เวฟ ซึ่งเป็นบริษัทในเครือของโตโยต้า ประเทศญี่ปุ่น คิดค้นขึ้นในปี ค.ศ. 1994 และได้จดทะเบียนลิขสิทธิ์ชื่อ "QR Code" แล้วทั้งในญี่ปุ่นและทั่วโลก ซึ่งได้รับความนิยมมากในประเทศญี่ปุ่น ผู้คิดค้นที่พัฒนาคิวอาร์โค้ดมุ่งเน้นให้สามารถถูกอ่านได้อย่างรวดเร็ว โดยการอ่านคิวอาร์โค้ด นิยมใช้กับโทรศัพท์มือถือ รุ่นที่มีกล้องถ่ายภาพ และสามารถติดตั้งซอฟแวร์ เพิ่มเติมได้

ในด้านการตลาด เพื่อใช้เป็นตัวเชื่อมข้อมูลจาก off line ให้มาสู่ online ได้ เป็นการเพิ่มมิติด้านข้อมูลเพื่อส่งเสริมการขายที่แพร่หลายและเป็นที่นิยมทั่วโลก

การสร้างคิวอาร์โค้ด

QR Code อาจจะเป็นเรื่องเก่าหรืออาจจะเป็นเรื่องใหม่สำหรับใครหลายคน เพราะในปัจจุบันคิวอาร์โค้ดถูกนำมาใช้งานอย่างแพร่หลาย บางผลิตภัณฑ์เริ่มมีการนำคิวอาร์โค้ดมาใช้ในการให้ข้อมูลบนตัวผลิตภัณฑ์ ซึ่งในหัวข้อนี้ผมจะมาสอนวิธีสร้าง QR Code ฟรี ให้เราได้ไปใช้งานกัน ซึ่งมีรูปแบบการสร้างและการแทรกข้อมูลลงในตัว QR Code ที่หลากหลาย อีกทั้งยังสามารถใส่สีให้กับคิวอาร์โค้ดของเราได้อีกด้วย